Afscheid nemen van het oude leven

Ik kom mijn hele leven al op de Waddeneilanden, maar die reis is nu te zwaar. Dus ben ik afscheid gaan nemen. Ik vond het hartverscheurend. Maar afscheid nemen hielp me wel, omdat ik het een plek kon geven.

– Vrouw, 70 jaar

Wat niet meer lukt

Voordat je ziek werd bestond jouw leven misschien uit tijd doorbrengen met vrienden en familie, verschillende hobby’s, werk, vakanties en nog veel meer. Nu je ziek bent, is dat anders. Deelnemen aan het leven om je heen is niet meer zo gemakkelijk. Je moet afscheid nemen van dingen die niet meer lukken. Dat kan erg verdrietig zijn.

Rouwen om wat je niet meer kan

Rouw voel je niet alleen bij het overlijden van iemand. Rouw kun je ook voelen bij andere gebeurtenissen.

Als je minder gaat werken, of moet stoppen met werken, geeft dat gevoelens van rouw. Vaak hechten we veel waarde aan ons werk. Je hebt het gevoel dat je niet meer meedoet in de maatschappij. Je verliest je inkomen en daarmee onafhankelijkheid. Je neemt afscheid van samenwerking met je collega’s.

Bepaalde toekomstdromen kun je misschien niet meer waarmaken. Een volgende stap in je carrière, kinderen krijgen, samen oud worden met je partner, je kind zien afstuderen, een lange reis maken, en nog zoveel andere plannen en wensen. Bij alles wat je doet, zal op de achtergrond meespelen dat je misschien korter leeft dan gehoopt. Of je omgeving laat het merken. Hierdoor kun je je eenzaam voelen. Anderen hebben nog een lange toekomst voor zich en jij niet. Dat kan vreselijk oneerlijk voelen.

Veranderingen in contact met de mensen om je heen

Ook zul je gaandeweg afscheid nemen van bepaalde personen. De collega’s die je niet meer dagelijks ziet of de vrienden die niet meer langskomen. Vaak wordt de kring van familie en vrienden kleiner. Tegelijkertijd kunnen andere relaties zich verdiepen en nieuwe vriendschappen ontstaan.

Verlies van gezondheid

Bij de diagnose uitgezaaide kanker verliezen doorlevers ook hun gezondheid. Ze missen de energie en het gemak waarmee ze vroeger het leven leefden. Je bent niet meer dezelfde als die je was voor de ziekte.

Neem de tijd om hierbij stil te staan. Je wilt het gewone leven zo snel mogelijk weer oppakken. Maar dat gaat niet zomaar. Je mag verdrietig zijn om datgene wat niet meer lukt en wat je nog had willen doen. Het helpt om hierover te praten met de mensen om je heen.

De Gesprekshulp

Het kan fijn zijn en opluchten om met anderen over de veranderingen in je leven te praten. De gesprekshulp kan je daarbij helpen. Hierop staan een aantal vragen over thema’s, die belangrijk kunnen zijn. De vragen kunnen jij en de mensen om je heen aan elkaar stellen om elkaar beter te begrijpen en te ondersteunen.

Voorbeelden van vragen zijn:

  • Wat is er sinds de ziekte veranderd in het dagelijks leven?
  • Welke activiteiten en taken lukken nog wel?

Doorlevers vertellen

Ik wil graag terug naar mijn oude zelf maar zo werkt het natuurlijk niet. Ik moet terug naar een nieuwe ik. Een nieuwe ik die op de oude ik lijkt. Dat zou het beste zijn, dat ik weer kan wat ik vroeger kon.


Vrouw, 55 jaar

Je ziet vriendschappen echt veranderen. Ze zijn minder leuk of juist leuker. Bijvoorbeeld mensen die je vroeger nooit zag, trekken nu ineens alles uit de kast. Dat vind ik altijd heel bijzonder, dat er ineens nieuwe vriendschappen ontstaan. Maar ook weer veranderen en dat heeft alles te maken met het feit dat ik ziek ben.


Vrouw, 54 jaar

Ik was vroeg dol op dansen en naar feestjes gaan. Maar zo voelt dat niet meer. Dat is echt weg ja. Dat zorgeloze gevoel dat je hebt als je feest, dat heb ik niet meer…


Vrouw, 54 jaar