Nadenken over het levenseinde

Ik heb er veel over gelezen, maar ik wilde er ook over praten: hoe moet je nou dood gaan eigenlijk? Het voelt nog ver van mij af eigenlijk. Ik ga door de kanker dood en ik word niet oud, maar ik leef nu nog wel. Maar op een zeker moment zal ik zieker worden en dan zal ik toch nagedacht willen hebben over hoe ik afscheid wil nemen van mijn naasten.
– Vrouw, 70 jaar

Praktische zaken regelen

Wanneer kanker niet meer te genezen is, denken mensen al snel aan de dood. Maar jij leeft langer door. Doodgaan is nu nog niet aan de orde, maar later wel misschien.

Misschien wil je liever niet bezig zijn met het levenseinde en doodgaan, maar moet je er toch steeds weer aan denken. Het kan helpen om een aantal praktische zaken te regelen. Zo kun je ervoor zorgen dat de dingen gaan zoals je wilt. Het kan ook rust geven. Denk bijvoorbeeld aan geldzaken, een testament, waar je wilt overlijden, eventuele euthanasie en de uitvaart. Op kanker.nl kan je meer lezen over welke praktische zaken je kunt regelen.

In deze animatie vertelt ‘Inge’ hoe zij omgaat met het levenseinde:

Hoewel ik er ontzettend tegenop zag, vind ik het fijn dat dit nu geregeld is. En dat ik erover kan praten met anderen. Hierdoor kan ik het soms loslaten en merk ik dat ik er daardoor minder mee bezig hoef te zijn.

De Gesprekshulp

Het kan fijn zijn en opluchten om met anderen over de veranderingen in je leven te praten. De gesprekshulp kan je daarbij helpen. Hierop staan een aantal vragen over thema’s, die belangrijk kunnen zijn. De vragen kunnen jij en de mensen om je heen aan elkaar stellen om elkaar beter te begrijpen en te ondersteunen.

Voorbeelden van vragen zijn:

  • Wat is er sinds de ziekte veranderd in het dagelijks leven?
  • Welke activiteiten en taken lukken nog wel?

Praten met een professional

Je kunt er ook met iemand over praten die wat verder van je afstaat, zoals de behandelaar, een maatschappelijk werker of de huisarts. Ook praten met andere doorlevers kan misschien helpen. Je kunt dan van anderen horen hoe zij omgaan met het levenseinde, welke praktische zaken zij hebben geregeld en hoe zij er met hun naasten over praten. Zo kun je meer zicht krijgen op hoe jij de dingen wilt aanpakken.

Doorlevers vertellen

Wat me ook heeft geholpen is dat ik heb bedacht wat ik nog geregeld wilde hebben voordat ik doodga. Dus ik heb bijvoorbeeld een lijstje gemaakt van adressen van mensen die een kaart zouden kunnen krijgen en ik heb wat spullen verdeeld.

vrouw, 74 jaar

Wat voor mij ook zo belangrijk is, is dat je weet dat je niet de enige bent die sterft. Dat hielp me ook zo. Misschien dat anderen wel eerder sterven dan ik of zo. Ja, een soort gelijkmoedigheid, ik maakte mijn situatie gelijk aan die van anderen.

vrouw, 68 jaar

Ik ben ook al allemaal dingen aan het regelen voor de crematie. En ik heb natuurlijk veel gesprekken met de kinderen en met mijn man over hoe ik het graag wil hebben. Maar ook over hoe ze door moeten gaan zonder mij. Op die manier probeer ik toch een soort controle te behouden.

vrouw, 69 jaar